Zasady sudoku: jak grać i sprawdzać poprawność ruchów
W klasycznym sudoku 9×9 uzupełnia się puste pola cyframi od 1 do 9. Każda cyfra może wystąpić tylko raz w danym wierszu, kolumnie i bloku 3×3. Rozwiązujesz łamigłówkę, sprawdzając te trzy obszary i eliminując cyfry, które już się w nich znajdują — bez wykonywania działań matematycznych.
Zasady sudoku: trzy ograniczenia na planszy
Plansza ma 81 pól: dziewięć wierszy i dziewięć kolumn. Grubsze linie dzielą ją na dziewięć bloków po 3×3 pola. Każde pole należy jednocześnie do jednego wiersza, jednej kolumny i jednego bloku.
| Obszar | Co musi się w nim znaleźć? |
|---|---|
| Wiersz | Cyfry od 1 do 9, każda dokładnie raz |
| Kolumna | Cyfry od 1 do 9, każda dokładnie raz |
| Blok 3×3 | Cyfry od 1 do 9, każda dokładnie raz |
Zasady obowiązują równocześnie. To, że cyfra nie powtarza się w wierszu, nie wystarczy: trzeba też sprawdzić jej kolumnę i blok. W gotowym rozwiązaniu każdy z tych obszarów zawiera komplet cyfr od 1 do 9.
Cyfry wpisane na początku są wskazówkami łamigłówki — nie należy ich zmieniać. Zapis ołówkiem lub notatki w aplikacji mogą pomóc zapamiętać możliwe cyfry w pustym polu, ale same w sobie nie są dodatkową regułą gry.
Jak sprawdzić, jaka cyfra może trafić do pustego pola?
Dla wybranego pola sprawdź, które cyfry są już obecne w jego wierszu, kolumnie i bloku 3×3. Każdą z nich skreśl z listy możliwości. Pozostałe cyfry są kandydatami — pasują do sprawdzonych reguł, choć nie zawsze da się od razu rozstrzygnąć, która z nich jest właściwa.
Przykład: jeśli w wierszu brakuje cyfr 2, 5 i 8, ale w kolumnie wybranego pola jest już 5, a w jego bloku 3×3 znajduje się 8, do tego pola może trafić tylko 2. Wniosek wynika z połączenia wszystkich trzech ograniczeń.
Jeśli po sprawdzeniu pola zostaje jedna możliwość, można ją wpisać. Jeśli kandydatów jest kilka, zostaw pole na później i poszukaj miejsca, w którym układ cyfr daje pewniejszą odpowiedź.
Od czego zacząć rozwiązywanie sudoku?
- Szukaj prawie pełnych wierszy, kolumn i bloków. Najłatwiej zacząć od obszaru, w którym brakuje jednej lub dwóch cyfr.
- Sprawdź, czego w nim brakuje. Porównaj listę brakujących cyfr z pustymi polami.
- Dla każdego pola sprawdź trzy obszary. Wyklucz cyfry obecne w jego wierszu, kolumnie lub bloku.
- Wpisuj tylko wymuszone cyfry. Gdy pozostaje jedna możliwość, zanotuj ją i ponownie przejrzyj obszary, na które wpływa.
- W razie potrzeby rób notatki. Zapisz małymi znakami kandydatów w pustych polach i aktualizuj je po każdym pewnym ruchu.
Czasem cyfra ma tylko jedno możliwe miejsce w całym wierszu, kolumnie lub bloku, nawet jeśli w samym polu pozostaje kilku kandydatów. Dlatego warto sprawdzać nie tylko „co może znaleźć się w tym polu?”, lecz także „w którym polu może znaleźć się ta brakująca cyfra?”.
Czy trzeba liczyć albo zgadywać?
Nie. W klasycznym sudoku cyfry służą jako symbole, a ich wartości arytmetyczne nie mają znaczenia. Nie dodaje się ich ani nie mnoży; decyzje wynikają z położenia cyfr na planszy.
Zgadywanie nie jest dobrą metodą na początek. Jeśli w pustym polu pasuje kilka cyfr, oznacza to, że na podstawie dotychczasowego sprawdzania nie masz jeszcze wystarczającej informacji. Wróć do innych wierszy, kolumn i bloków albo zapisz kandydatów. W trudniejszych łamigłówkach mogą być potrzebne bardziej zaawansowane techniki, ale podstawowe zasady pozostają takie same.
Jak rozpoznać błąd lub wariant sudoku?
Jeśli w jednym wierszu, kolumnie albo bloku pojawiła się ta sama cyfra więcej niż raz, zasada została naruszona. Wróć do ostatnich wpisów i sprawdź, gdzie możliwość została błędnie uznana za pewnik. Jeśli w jakimś pustym polu nie zostaje żaden kandydat, wcześniejszy wpis może być błędny albo sama łamigłówka może być niepoprawna.
Zwykłe sudoku 9×9 nie ma dodatkowych ograniczeń poza wierszami, kolumnami i blokami. Warianty mogą dodawać własne reguły, na przykład wymagać, by cyfry nie powtarzały się również na przekątnych albo by spełniały warunek sumy w oznaczonych polach. W takim przypadku instrukcja konkretnej łamigłówki określa, które zasady dodatkowe obowiązują.
O autorze
Michał SadowskiMichał Sadowski — redaktor RepublikaWiedzy.pl. Opracowuje artykuły o biznesie, finansach, motoryzacji i praktycznych sprawach codziennych. Wyjaśnia pojęcia, porównuje dostępne rozwiązania i wskazuje źródła oraz ograniczenia przedstawianych informacji.
